woensdag 5 februari 2014

Ze zijn er vet mee


Veertien oorlogsgraven op het oud-kerkhof van Bredene-Dorp.
In die tijd woonde ik in een huis naast de kerk van Bredene-Dorp. Wat oorspronkelijk de hooizolder geweest was, had ik tot mijn schrijfhok omgebouwd. Tijdens het schrijven keek ik neer over de graven van het oud-kerkhof, voorwaar een aanblik die de zaken in een ander perspectief plaatst.
Veel gebeurde er op dat kerkhof niet, dooie mensen zijn kalme buren. Maar in november veranderde dat wel. Ik hoorde het schuren van borstels op steen. Mensen kwamen en gingen. Veel verkeersoverlast ook. Er werden vlaggenmasten bijgezet. Menigeen kwam er bloempotten plaatsen. Er werden zelfs vlaggen opgehangen. En op 10 november verenigde zich daar een groep mensen die er naar de Last Post kwam luisteren: Britten, blazers van de gemeentelijke harmonie, officiële vertegenwoordigers van het leger, iemand van het gemeentebestuur (in die tijd was dat wijlen Frans Praet).
Het is een ceremonie die zich, zo begreep ik het daaropvolgende jaar, daar elke november herhaalt en die past in de Britse herdenkingen van de Grote Oorlog. Het is uiteraard niet alleen in de velden rond Ieper dat er manschappen uit het Gemenebest gesneuveld zijn. Ook elders valt er te herdenken en ja, ook in Bredene.
Het graf uit WO I ligt
apart van de andere
oorlogsgraven.
Op het internet vind je er niet veel over. Alleen dit: ‘Het Kerkhof van Bredene bevat 12 oorlogsgraven van het Gemenebest uit de Tweede Wereldoorlog. Hiervan zijn er vier niet geïdentificeerd. Ook rust een vliegenier uit de Eerste Wereldoorlog op dit kerkhof.’ (*)
De vliegenier uit WO I is Tweede Luitenant S. King, actief in de Royal Air Force. Hij sterft op 26 september 1918, de jongen is nauwelijks negentien mogen worden. Zijn graf ligt aan gene kant van de kerk, apart van de soldaten die in de Nog Grotere Oorlog aan hun einde kwamen.
Joseph Stroobant, die in Bredene de gidsenwerking coördineert, weet er meer over. In het vliegtuig dat boven zee neergehaald werd, was de Canadees King de schutter, hij spoelde aan op het strand van Bredene. Ook de piloot kwam in zee terecht, maar diens graf bevindt zich in Zeebrugge.
De andere soldatengraven dateren uit de Tweede Wereldoorlog. De twaalf slachtoffers van het Gemenebest liggen er samen met twee Belgische militairen. Ook over die twee Belgen weet Jef Stroobant meer te vertellen. Hellemans kwam om op 24 mei 1940, terwijl Lissen nog een maand heeft moeten leven vooraleer hij aan zijn verwondingen overleed. Verder wijst Stroobant me erop dat daar geen graven te vinden zijn van Britten die na 1942 in het oorlogsgeweld aan hun einde kwamen. Toch zijn er in Bredene ook na dat jaar nog oorlogsslachtoffers uit het water gehaald. De Duitse bezetter vond het toen evenwel beter om die gevallenen niet al teveel aandacht te geven. Die van na 1942 werden begraven in een massagraf in Oostende.
Maar van allen kan gezegd worden: They shall grow not old, as we that are left grow old / Age shall not weary them, nor the years condemn.
 / At the going down of the sun and in the morning,
 / We will remember them.  Aan die waarheid valt niets toe te voegen. Of misschien toch dit: ze zijn er vet mee.
Flor Vandekerckhove
P.S.: Hier hoort een naschrift bij. Erwin Mahieu, auteur van een boek over Oostende in de Eerste Wereldoorlog (**), stuurde me volgend bericht: ‘Tijdens WOI werden meerdere gesneuvelde/overleden soldaten in Bredene begraven. Zelfs aan het Duinengat hebben de soldaten van de Marineabteilung drie aangespoelde Franse mariniers begraven, aan de voet van de duin waar de observatie- en vuurleidingbunker Katzbach stond.
Na de oorlog (in 1920) werden deze Franse soldaten met veel militaire eer herdacht tijdens het Fête Nationale Française (14/07/1920). Later werden ze ontgraven en ofwel op de begraafplaats in de Oostendse Stuiverstraat herbegraven of gerepatrieerd.
Op foto zien we de rustplaats van de drie aangespoelde Franse mariniers… Vijftig meter verder (achter de kruisen) hebben we het alom bekende Dunengat. De foto werd als zichtkaart verkocht door uitgever Nelson.'

(*)http://nl.tracesofwar.com/artikel/1712/Oorlogsgraven-van-het-Gemenebest-Bredene.htm
(**) Erwin Mahieu. Oostende in de Groote Oorlog. Archiefbeelden. 2011. Uitg. Tempus, The History Press. 128 ps.
Een reactie plaatsen